International Filmfestival Rotterdam 38e editie

02 februari 2009 14:15 h.

Zoals elk jaar hebben Ab en ik dagelijks een bezoek aan het IFFR gebracht.
Al met al hebben we 15 films gezien, waaronder de prijswinnaars Slumdog Millionair en Wrong Rosary. En ook indrukwekkend waren Teza, The strength of water en Birdwatchers.


Pandora's Box was een film die al aan het begin van het Festival hooggeplaatst werd op de favorietenlijst. Hieronder een beschrijving van deze film, die me diep ontroerd heeft.

Pandora's box
regie: Yesim Ustaoglu, Turkije 2008.
taal: Turks.
duur: 112 minuten

( WAARSCHUWING: als je de film nog wilt gaan zien,lees dan NIET verder !!! )

Vanuit het dorp in de bergen komt een melding dat hun oude moeder uit haar huisje is weggegaan en ‘s avonds niet teruggekomen. Daarom reizen twee zusters en een broer vanuit Istanboel per auto af naar hun ouderlijk huis ergens in het bergachtige achterland.

Onderweg blijkt al dat niet alleen hun moeder weg is, maar ook de onderlinge vertrouwensband. Elk van hen is veel te veel bezig met de eigen sores om nog vatbaar te zijn voor de anderen, laat staan voor de schoonheid en kracht van de omringende natuur.

Het wordt er niet beter op wanneer moeder in verwarde staat wordt teruggevonden, en ze besluiten haar mee te nemen naar de stad. Want eigenlijk heeft niemand tijd en aandacht genoeg voor moeder en haar verwarring.
En de totaal nieuwe omgeving – respectievelijk het gezin en de leefsituatie van de beide dochters - zorgt voor nog meer verwarring in haar oude hoofd.

Ook blijkt het alternatief - de reguliere opvang voor dementerende ouderen- een dermate hartverscheurend trieste aanblik te bieden dat het niet verder wordt overwogen.

Wanneer grootmoeder vanwege dringende redenen voor een nachtje bij haar – tamelijk aan lager wal geraakte - zoon wordt ondergebracht blijkt daar – puur toev allig - ook haar bijna volwassen kleinzoon onderdak te hebben gevonden. De jongeman had na een ruzie - vanwege het feit dat hij de belangstelling voor zijn opleiding was verloren - het ouderlijk huis verlaten en had onderdak gevonden bij zijn oom, buiten medeweten van zijn ouders.

Hij gaat met oprechte liefde in op de behoefte van zijn grootmoeder. Omdat ze opleeft van wat simpele aandacht, en zijn belangstellinge enorm blijkt te waarderen neemt hij haar mee uit. Ze bekijken samen de stad, rusten in een park en zitten urenlang langs de haven naar de schepen te turen. En ’s avonds maken ze het zich gezellig, samen onder dekens op de bank in het schamele huishouden.

Maar ondanks deze warme menselijke omgeving, geeft de grootmoeder duidelijk aan dat ze toch het liefst weer naar “haar” berg teruggaat. Haar kleinzoon begeleidt haar vervolgens daarheen. Hij blijft bij haar, poetst het huisje op en vindt er zowaar zijn eigen draai en bezigheden naast de basale persoonlijke verzorging van zijn grootmoeder: hij stookt de houtkachel lekker warm, helpt bij het koken en doet de was. Met de hand onder de koude kraan.

De film eindigt als de kleinzoon berustend zijn grootmoeders verschijning (een beetje krom en met een grote bos witte haren) nakijkt, terwijl zij in de verte het dal verlaat en langs de bergweide het steile bergpad opgaat…..

Een van der officiële beschrijvingen luidt: De dementie van de oude moeder staat centraal, want de ziekte maakt korte metten met de franje in de relaties, gaat direct naar de kern en ontbloot een beerput van onverwerkte emoties. De gezinsleden krijgen nu de kans om in het reine te komen met zichzelf en hun omgeving.
TOT ZOVER DE FILM.........

MIJN OVERDENKING:
Vanuit mijn werkveld bezien – bij de COSBO belangenbehartiger van alle Rotterdamse ouderen - zit er nog een andere onderliggende les in deze film:
Alle goedbedoelde pogingen ten spijt, was deze dame eigenlijk heel gelukkig en in een zekere balans op haar berg: ze had haar eigen leven.

De stedelijke leefstijl, met regelingen en instituties waar dementerende ouderen “ een nieuw thuis vinden” zodra ze niet meer zelfstandig kunnen wonen, passen lang niet bij iedereen.
In het belang van ouderen wordt overgegeaan tot actie bij het zien van “misstanden” en “behoeftes”. Vervolgens dienen meerdere zorg-aanbieders allerlei vormen van zorg en diensten op, en bedenken beleidsmakers de bijbehorende regels en regelingen. Zodoende verdelen de "werkers" de welzijns- en zorg- taken onder een scala aan organisaties en mensen in “het veld”. Desgewenst komt er daarbovenop "passende" dagbesteding. En als er een indicatie voor is, wordt de directe leefomgeving aangepast. Met een doucheklapstoel, muurbeugels op het (verhoogde) toilet en - in sommige gevallen- een traplift.

Heel veel beleidsmakers, coördinatoren, welzijnswerkers en zorgverleners hebben het er dagelijks druk mee.

Maar....
vragen we ons daarbij wel vaak genoeg af of het regelingen, produkten en diensten zijn waaraan deze ouderen werkelijk behoefte hebben ? Willen deze mensen met al hun levenservaring en zelfkennis wel op deze manier worden "opgevangen" en "geholpen" ?
Waarom eigenlijk, mogen zij niet zelf kiezen waar en hoe zij hun laatste levensjaren doorbrengen ?

Reacties

Geef zelf een reactie

« Vorige | Homepage | Volgende »