« Vorige | Homepage | Volgende »

Uitstapje met Vrouwengroep: “Bekend maakt bemind”

19 februari 2007

We gingen naar Amsterdam naar de tentoonstelling “Istanbul, de stad en de Sultan” op 12 februari 2007.
In het pand van de bewonersvereniging “het Nieuwe Westen” in de Pupillenstraat stond de koffie om 9.30 klaar, compleet met lekkers. Toen alle vrouwen waren verzameld begon de dag met een hartroerend moment: het afscheid van onze “voorvrouw” Irene Meijers.
Want zij vertrekt naar BoTu (Bospolder Tussendijken) om daar haar werk voort te zetten. Iemand uit de groep had van haar een hartewens ontfutseld en zo kreeg ze een fraaie kaarsenkroon voor 12 kaarsen, waar ze erg blij mee was.
Met versiering en kaarsen wordt de sfeer per seizoen aangepast.
“Zo zal ik altijd aan deze vrouwengroep blijven terugdenken” zei Irene. Iedereen was ontroerd.

Als troost deelde Irene Barbie-zakjes met lekkers uit, voor onderweg.
Ook voor sap en broodjes was gezorgd, dus gingen we goed voorzien op pad. Eerst in de tram, en daarna in de trein. Als ervaren reizigsters op pad.
In Amsterdam aangekomen splitste de groep zich voor even op in “trammers”en “lopers”. Het is niet ver naar de DAM, het plein waaraan de Nieuwe Kerk ligt. Keurig op tijd waren er, de entree verliep vlot en de gids stond voor ons klaar. Het was intussen half een.

De gids
Onze rondleiding begint bij bij twee panorama's van Istanboel: een grote panorama-foto van ongeveer deze tijd, en een schilderij uit de 17e (?)eeuw.
Het schilderij toont een uitzicht over Istanboel, vanaf het balkon van de ambtswoning van de Ambassadeur van Holland uit die tijd.
De gids vertelt: Istanboel werd 2700 jaar geleden gebouwd door de Grieken. De oorspronkelijke naam was Byzanthium. Later, als het een deel van het Romeinse Rijk is geworden heet de stad Constantinopel.
Vanaf 1453 , het jaar waarin de stad ingelijfd wordt door Sultan Osman, wordt de stad Istanboel genoemd. In 1923 werd de huidige Turkse Republiek gesticht,onder Kemal Ataturk.De expositie in de oude, fraaie Nieuwe Kerk is ingedeeld in meerdere onderdelen, luchtig afgescheiden ruimtes.

De moskee
De tweede ruimte van de expositie genaamd “Moskee” is binnen een fraaie blauwe ringvormige omlijsting van doek. Er zijn diverse oude kostbare stukken in vitrines uitgestald. Zo ligt er een exemplaar van de Koran dat ruim 800 jaar oud is. En een boek van ca. 400 jaar oud, waarin afbeeldingen staan van Mohammed. Maar deze bladzijden zijn niet opengeslagen, om moslims bezoekers niet in verlegenheid te brengen.
In de groep komt wat gemompel over afbeeldingen van mensen, Mohammed, Jezus en Maria, de profeten: in de Islam dus uitdrukkelijk verboden, terwijl de katholieke kerk er juist zo vol mee hangt ?!.
Op het doek in de rondte boven ons staat een gecalligrafeerde tekst in het arabisch, eigenlijk een opdracht. Een van de vrouwen leest hem voor, en vertaalt. Kwa inhoud is het vergelijkbaar met de Geloofsbelijdenis die in de Christelijke Kerk uitgesproken wordt. Het gaat vooral over direct contact met God.
De gids vertelt: Het woord Koran betekent “oplezing”. In de Koran staan verhalen die ook in de Bijbel en de Torah voorkomen. Zoals over Noach en zijn ark vol dieren waarmee hij de zondvloed overleeft en strandt op de berg Ararat. Of over Abraham, wiens vrouw Sarah onvruchtbaar en al oud is, maar die toch nog een kind krijgt . In de Koran is het Hagar,de slavin, die het kind Ismael baarde. Abraham moet van God zijn zoon Ismael (in de bijbel is het Izaak ) offeren, maar op t' allerlaatste moment stuurt God hem een lam (of een geit), en zijn zoon mag hij sparen. De oorsprong van het offerfeest in de Islam ligt hierin.
Ook de Engel Gabriel, boodschapper van God in de Bijbel, staat in de Koran genoemd als Djibriel. En ook Jezus komt voor in de Koran, zij het als een gewone profeet. Vele profeten spraken met God. De profeet Mohammed was degene, zegt men, waarmee God voor de laatste keer sprak.
Mohammed komt in de Bijbel niet voor omdat Mohammed ongeveer 600 jaar nadat de Bijbel werd geschreven leefde.
In de groep zijn intussen ontstaan verbaasde gesprekjes over en weer over de overeenkomstigheden tussen verhalen in de Koran en de Bijbel.

Relikwie-en
Een stap verderop liggen relikwieën, waaronder een houdertje met baardharen van de Profeet Mohammed. Hier gaat de vergelijking met Rooms Katholieke relikwie-en weerop. En ook Miryam en Maria komen ter sprake.
Aan een andere wand hangen prenten en afbeeldingen in mozaïek-eik. Zoals van de Ka-a-bah in Mekka: een enorme zwarte steen die op de aarde neerkwam. “Door Allah gestuurd “ zeggen de Moslims. “Een enorme meteoriet” stellen anderen daartegenover. Dat leidt dus weer tot gemompel in de groep.

In de vroegste jaren leefden er in de streken waar nu Nederland en Duitsland zijn, de Germanen. Dit volk aanbad Goden die leefden in de natuur: zoals in de bomen, de wolken, en het water. In dit natuur-geloof ligt onder meer de oorsprong van de huidige Kerstboom: de met stroken gekleurde stof, fruit en noten versierde boom gaf in de winter kleur, en was de voorbode van vrolijke en vruchtbare tijden in het komende jaar.
Intussen hebben we vastgesteld dat wij Allah en God dezelfde zijn.

Religieuze ordes
De volgende ruimte is genaamd “Tekke”: onderkomen van religieuze ordes in de Islam. De gids legt uit dat derwisjen eindeloos op een plek rondcirkelen en daarvan in trance raken. In die toestand hebben zij contact met God. Een vorm van meditatie. Intensief en vol overgave bidden, is ook zo'n toestand waarin contact met God tot stand komt.
En dan was er nog iets over huwelijks - en besnijdenisfeesten, maar mijn aantekeningen daarover zijn niet meer leesbaar...

Harem
In de volgende ruimte “de harem” zijn dikke tapijten eb meubels, waaronder fraai bewerkte en ingelegde tronen van de Sultan. Deze liet in de 19e eeuw voor zijn paleis allerlei meubels namaken naar westers ontwerp.
De daaraangelegen “wapenkamer” hebben we niet bezocht. Wel het logische vervolg daarop: de ”begraafplaats”. Staande op grafstenen bewonderen we twee grafstenen van meneer en mevrouw Efendi: twee manshoge zuilen, één ervan eindigt in en enorme tulband. Dit is voor gelovige Moslims niet gebruikelijk, zo'n praal- grafsteen. Het wordt als verspilling gezien. Maar dit echtpaar vond zichzelf kennelijk toch belangrijk genoeg...
Hier wordt ons ook bijgebracht dat in de jaren van de 80-jarige oorlog de Turken samen met Hollanders vochten tegen de Spanjaarden.

Verderop is een wand met een poppenspel over Hodja Nazreddin. En een klein koffiehuis. Daarvandaan lopen we het Hof van de Sultan binnen.

Het Hof
Handwerkslieden die prachtige dingen maakten, werden gesteund door sultans, en werkten dus steeds de omgeving van- en in de paleizen. Vele kostbare kledingstukken en versierselen van de Sultan zijn hier uitgestald. Zoals een enorme tulband. En een sierspeld om daarop te bevestigen, van zo'n halve meter groot, goud bezet met diamanten, robijnen, smaragden en parels.

Bij een groot schilderij vertelt onze gids zijn laatste verhaal, en beëindigt zijn rondleiding. Hij krijgt een welgemeend applaus.
Het schilderij waar we bij staan stelt de eerste ontmoeting van de Hollandse Ambassadeur met de Sultan voor: een lange stoet mannen in gala-kostuum komt een zaal vol pracht en praal binnen waar de Sultan zit op een troon. Opvallend is dat de Hollanders stevig worden vastgehouden. Onze gids legt uit dat dit was omdat zij mogelijk anders zouden omvallen.... bij het zien van al de indrukwekkende rijkdom en oogverblindende schoonheid van de Sultan en zijn hofhouding.

Hierna gaat de groep even uitelkaar. De een wil naar de winkel bij deze expositie, de ander even de stad in of naar het naastgelegen restaurant.
Zelf blijf ik in de Nieuwe Kerk, en laat me verwennen in Cafe Stamboel: gezeten op een comfortabele bank geniet ik van thee met Turkse lekkernijen. Na een halfuurtje uitrusten (wat is dat geschuiffel door zo'n gebouw toch vermoeiend!) en een snel bezoekje aan de winkel, is het tijd om te verzamelen voor de thuisreis.
De trein brengt ons moe maar voldaan, allemaal samen en keurig op tijd weer thuis in Rotterdam.
Conclusies aan het eind van de dag (mini enquête):
- de dag verliep licht chaotisch - het was een leuke groep: 28 vrouwen, met als achtergrond Marokko, Turkije, Suriname en Nederland.
- zo'n dag is eigenlijk veel te kort, maar iedereen was zeer voldaan
- kennelijk weet iedereen de weg in Amsterdam ?!
- in de Nieuwe Kerk hadden we een leuke gids.Hij gaf op een prikkelende manier tekst en uitleg
- we hebben veel interessants gezien, waaronder het oude boek,
waarin afbeeldingen van Mohammed staan; maar die bladzijden konden/mochten we niet bekijken
- sommige vrouwen denken erover met anderen uit de groep voor een paar dagen (4?) naar Turkije te gaan...?!

Kreet over de vrouwengroep in deze fase:
de kat is uit de boom gekeken, en op z'n pootjes terecht gekomen.

Op 8 maart gaan we etsen in "atelier punt 5" in de Pupillenstraat. Er is een ochtend- en een middaggroep.