|
[Vorige]
[Home]
[Volgende]
Stammeshaus staat op de kaart
21-12-2005
Stammeshaus is te vinden op de kaart van Duitsland, in de buurt van Mettmann vlakbij Düsseldorf in NordRein-Westfalen.

'Stammeshaus' is natuurlijk een Duitse naam. Ik zeg altijd: "Stammeshaus wil zeggen Stammes Haus, d.w.z. het huis van de stam, ofwel het Gemeenschapshuis of Stadhuis", maar die redenering blijkt niet helemaal juist te zijn. De naam Stammeshaus komt alleen voor in Nederland en Duitsland. Ook in Indonesië is de naam terug te vinden, maar dan uit het tijdperk van het Nederlands Indië. Maar waar de naam Stammeshaus precies vandaan komt heb ik nooit geweten.
Oorsprong van de naam Stammeshaus
In de Stammeshaus stamboom vond ik eind 18e / begin 19e eeuw eeuw ene Johann Adolph Stammeshaus uit Mettmann, die op 31 mei 1806 met Maria Margaretha Erbach trouwde die ook uit Mettmann kwam.
Mettmann ligt in Duitsland vlak bij Düsseldorf in NordRein-Westfalen, dat grenst aan de zuid-oostelijke grens met Nederland. De stad Mettmann bestond in 2004 1100 jaar. De beroemdste inwoner van Mettmann was de Neanderthaler (van 200.000 tot 40.000 voor Christus) die in 1856 in een hol werd gevonden. Dat wil zeggen zijn skelet. Nu is Mettmann de Neanderthal-Stad met een heus Neandertalher Museum (de Neandertaler heeft zijn naam gekregen dankzij de persoon die de schedel heeft gevinden: meneer Neander).
Als je op de kaart kijkt van Kreis Mettmann zie je in de omgeving verschillende plaatsen waarvan de naam einigd op 'haus' of 'hausen': Heiligenhaus bijvoorbeeld, iets ten noorden van Mettmann. Rond 1895 was er in de omgeving van Mettmann ook nog een Ort (oord of gehucht) genaamd Stammeshaus, dat viel onder de gemeente Mettmann. Het was waarschijnlijk een boerenhoeve. Op mijn vraag aan de standarchivaris van de stad Mettmann of er iets van terug te vinden is, kreeg ik de volgende informatie (vrij vertaald):

In "Die Bauern an Mettmanner Büchen" van H.G. Hütten, staat deze tekening met de volgende omschrijving:
Gut Stammeshaus
In de omgeving van de huidige Bibelskircherweg, die in de oudheid 'strata coloniensis' heette, ligt in het Honschaft Niederschwartzbach het Gut Stammeshaus.
De naam van deze (boeren)hoeve kan worden herleid uit een beroepsaanduiding. Een 'stamer' of 'stammer' is volgens het middelhoogduitse woordenboek een steenhouwer. Aangezien er in deze omgeving kalksteenafzettingen voorkomen is dit een veelvookomend beroep.
Deze hoeve wordt echter voor zover is na te gaan slechts spaarzaam in de archieven vermeld. Ten eerste is daar de vermelding op de landkaart 'Das Ambt Metman' die in 1715 werd getekend door E.Ph. Ploennies. Hier heet het 'Stamtshus'.
Vervolgens staat de hoeve vermeld in het Pruissische kadaster vanaf 1830, zowel in de tekst alsook verwerkt in de kadasterkaarten en tot op heden doorgevoerd. Dan is er een vermelding in het Mettmanner Schoorsteenvegersboek uit 1844 waarin wordt verwezen naar de toenmalige eigenaar Wilhelm Stammeshaus. Ook in een vermelding in het adresboek uit 1906 wordt de eigenaar Wilhelm Stammeshaus genoemd.
Rond 1980 is de hoeve aan de rand van de Reinischen Kalksteenfabriek in Wülfrath verkocht en in het gebied opgenomen. Landwinning wordt daar sindsdien niet meer uitgevoerd.
Een nadere bestudering van de kaart van Mettmann met de aanwijzingen die in dit stuk staan heb ik 'Stammeshaus' op de kaart gevonden!
Verder schrijft de stadsarchivaris mij in haar brief: "De familienaam Stammeshaus is tot op heden in Mettmann een bekende naam, dus u behoort tot een weid verspreide familie."
In de Duitse telefoongids komen enkele vermeldingen met de achternaam Stammeshaus voor, die allemaal in de omgeving van Mettmann wonen. Ik zal kijken of ik met hen in contact kan komen. En binnenkort maken we een reisje naar Mettmann/Wulfrath.
Ik ben zeer benieuwd of de hoeve er nog staat, want op die plek staan momenteel de kalklaboratioria van Rheinkalk de kalk fabriek die aan winning van kalksteen doet in dit gebied. En dan zijn we weer terug bij de oorsprong van de naam Stammeshaus, die terugvoert naar een 'Stammer' d.w.z. een steenhouwer. Dat zal dan wel weer kalksteen geweest zijn.
Geplaatst om 10:32 h. door Ab
ga terug
|